Ehliyet sınavlarını başarıyla geçtiniz, dosyanızı emniyete teslim ettiniz ve artık ehliyetiniz cebinizde. Peki, artık özgür müsünüz? Tam olarak değil. Trafik kanunlarına göre, ehliyetini ilk kez alan herkes 2 yıl boyunca “Aday Sürücü” (Halk arasındaki adıyla Stajyer) kabul edilir.
Peki, bu 2 yıllık süreçte neleri yapmanız, neleri asla yapmamanız gerekiyor? Hakkında en çok yanlış bilinen efsaneleri ve gerçekleri sizin için derledik.
1. En Çok Sorulan Soru: “Tek Başıma Araç Kullanabilir miyim?”
Kesinlikle EVET. Halk arasında “Stajyer ehliyeti olanlar yanında tecrübeli biri olmadan trafiğe çıkamaz” şeklinde yanlış bir inanış vardır. Bu tamamen bir şehir efsanesidir. Ehliyetinizi (veya geçici belgenizi) elinize aldığınız andan itibaren, şehir içi veya şehirler arası yollarda tek başınıza araç kullanabilirsiniz. Yanınızda anne, baba veya usta şoför oturması zorunlu değildir.
2. Ceza Puanı Kotanız: 75 Puan
Normal sürücüler için yıllık ceza puanı sınırı 100 iken, aday sürücüler için bu sınır 75 puandır. Eğer 2 yıl içinde trafik kurallarını ihlal ederek 75 ceza puanını doldurursanız:
- Ehliyetiniz daimi olarak iptal edilir.
- Ehliyetinizi geri almak için psikoteknik teste girmeniz ve sürücü kursuna sıfırdan kayıt olmanız gerekir. Yani her şeye sil baştan başlarsınız.
3. Ehliyeti İptal Ettiren 5 Kritik Hata
Stajyerlik döneminde bazı ihlaller diğerlerinden çok daha tehlikelidir. Aşağıdaki hataları 3 kez tekrarladığınızda 75 puanınız dolmasa bile ehliyetiniz iptal olabilir:
- Kırmızı Işık İhlali: 2 yıl içinde 3 kez kırmızı ışıkta geçerseniz ehliyetiniz gider.
- Hız Sınırını Aşmak: Hız limitlerini %30’dan fazla aşma kuralını 3 kez ihlal ederseniz ehliyetiniz iptal edilir.
- Yaya Geçidi İhlali: Yayalara ilk geçiş hakkını vermeme kuralını 3 kez ihlal ederseniz belgeniz iptal olur.
- Emniyet Kemeri: 3 kez kemer takmadığınız tespit edilirse risk altındasınız demektir.
- Alkol: Aday sürücüler için alkol toleransı sıfıra yakındır. 0.20 promil üzerinde alkollü yakalanırsanız (normal sınır 0.50 olsa bile) aday sürücülüğünüz yanar.
4. “Stajyer” Yazısı Yazmak Zorunda mıyım?
Hayır. Bazı ülkelerde (Örneğin İngiltere’de “P” plakası) araca yeni sürücü olduğunu belirten işaretler asmak zorunludur. Ancak Türkiye’deki mevzuatta aracınızın arka camına “Stajyer” veya “Aday Sürücü” yazısı asma zorunluluğu yoktur. Bu tamamen sizin tercihinize kalmıştır.
5. 2 Yıl Sonra Ne Olacak?
Ehliyetinizi aldığınız tarihten itibaren (örneğin 15 Ocak 2026’da aldıysanız, 15 Ocak 2028’e kadar) herhangi bir iptal durumu yaşamazsanız, aday sürücülük statünüz otomatik olarak kalkar. Herhangi bir yere başvurmanıza, kartınızı değiştirmenize veya harç yatırmanıza gerek yoktur. Sistemde otomatik olarak “Asıl Sürücü” statüsüne geçersiniz ve ceza puanı limitiniz 100’e çıkar.
Özetle: Aday sürücülük korkulacak bir şey değildir. Tek yapmanız gereken, zaten uymanız gereken kurallara (kırmızı ışık, hız, kemer) biraz daha hassasiyet göstermektir.
Kuralları bildiğiniz sürece yollar sizin, keyfini çıkarın!
